ഇന്ദിരാഗാന്ധി: ധീരതയുടെയും ദൃഢനിശ്ചയത്തിന്റെയും ഓർമകൾക്ക് മുന്നിൽ രാജ്യം

ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ വനിതാ പ്രധാനമന്ത്രി; രാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിൽ നിർണായകമായ തീരുമാനങ്ങളിലൂടെ വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ച നേതാവ്

 ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിൽ നിർണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ ഓർമകൾക്ക് മുന്നിൽ രാജ്യം. ഒക്ടോബർ 31-ന് ആചരിക്കുന്ന ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ ചരമദിനത്തോടനുബന്ധിച്ച് അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതവും രാജ്യത്തിനുവേണ്ടി നടത്തിയ പ്രവർത്തനങ്ങളും വീണ്ടും ചർച്ചയാകുന്നു.

1917 നവംബർ 19-ന് അലഹബാദിൽ ജവഹർലാൽ നെഹ്റുവിന്റെ മകളായി ജനിച്ച ഇന്ദിരാഗാന്ധി സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് വളർന്നത്. പിതാവിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പാരമ്പര്യത്തിനപ്പുറം സ്വന്തം നേതൃത്വപാടവവും ദൃഢനിശ്ചയവുംകൊണ്ട് ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിക്കാൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞു. 1966 ജനുവരി 24-നാണ് ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ വനിതാ പ്രധാനമന്ത്രിയായി അവർ ചുമതലയേറ്റത്.

അവരുടെ ഭരണകാലത്തെ പ്രധാന തീരുമാനങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു 1969 ജൂലൈ 19-ന് 14 പ്രമുഖ വാണിജ്യ ബാങ്കുകൾ ദേശസാൽക്കരിച്ചത്. ബാങ്കിങ് മേഖലയെ കൂടുതൽ ജനകീയമാക്കുന്നതിനും ഗ്രാമീണ മേഖലയിലേക്ക് വായ്പാസൗകര്യങ്ങൾ വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിനുമുള്ള നയപരമായ നീക്കമായിരുന്നു ഇത്. കാർഷിക മേഖലയുടെ വളർച്ചയ്ക്കും ഭക്ഷ്യധാന്യ ഉൽപ്പാദനത്തിൽ രാജ്യത്തെ സ്വയംപര്യാപ്തതയിലേക്ക് നയിച്ച ഹരിതവിപ്ലവത്തിനും അവരുടെ ഭരണകാലത്ത് പിന്തുണ ലഭിച്ചു.

1971-ലെ ഇന്ത്യ-പാക് യുദ്ധകാലത്തെ നേതൃത്വവും ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിലെ പ്രധാന അധ്യായമാണ്. യുദ്ധത്തിന്റെ ഫലമായി കിഴക്കൻ പാകിസ്താൻ സ്വതന്ത്ര ബംഗ്ലാദേശായി മാറി. ദേശീയ സുരക്ഷ, ശാസ്ത്രസാങ്കേതിക പുരോഗതി, സാമ്പത്തിക വികസനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലും അവരുടെ ഭരണകാലത്ത് ശ്രദ്ധേയമായ തീരുമാനങ്ങളുണ്ടായി.

അതേസമയം, 1975 മുതൽ 1977 വരെ രാജ്യത്ത് പ്രഖ്യാപിച്ച അടിയന്തരാവസ്ഥ ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ ഭരണകാലത്തെ ഏറ്റവും വിവാദപരമായ അധ്യായമായി തുടരുന്നു. പൗരസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും ജനാധിപത്യ സംവിധാനങ്ങൾക്കും നേരിട്ട നിയന്ത്രണങ്ങൾ വ്യാപകമായ വിമർശനങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കി. അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ പാരമ്പര്യം വിലയിരുത്തുമ്പോൾ ഈ കാലഘട്ടവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചർച്ചാവിഷയമാണ്.

1984 ഒക്ടോബർ 31-ന് ന്യൂഡൽഹിയിലെ ഔദ്യോഗിക വസതിയുടെ പരിസരത്ത് വെച്ച് സ്വന്തം രണ്ട് സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ വെടിയേറ്റാണ് ഇന്ദിരാഗാന്ധി കൊല്ലപ്പെട്ടത്. രാജ്യത്തെ നടുക്കിയ ഈ സംഭവം ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിലെ നിർണായക വഴിത്തിരിവുകളിലൊന്നായി മാറി.

ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ ചരമദിനം അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തെയും ഭരണനേട്ടങ്ങളെയും വിവാദങ്ങളെയും ഒരുപോലെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നതാണ്. പ്രതിസന്ധികൾക്കിടയിലും നിർണായക തീരുമാനങ്ങൾ കൈക്കൊണ്ട നേതാവെന്ന നിലയിൽ ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിൽ അവർക്ക് സവിശേഷമായ സ്ഥാനമുണ്ട്.

വി. രാജേഷ് മോഹൻ റാവു, ധർമ്മടം, തലശ്ശേരി

(ലേഖകൻ: ഹയർ സെക്കൻഡറി അധ്യാപകനും ധർമ്മടം ചന്ദ്രകല മോഹൻ റാവു കൾച്ചറൽ ഫോറം പ്രസിഡന്റുമാണ്.)