നിയമത്തിന്റെ അക്ഷരങ്ങൾക്കപ്പുറം മനുഷ്യനെ കണ്ട ന്യായാധിപൻ; ജസ്റ്റിസ് ദേവൻ രാമചന്ദ്രന് നീതിന്യായ ജീവിതത്തിൽ ഒരു ദശാബ്ദം

ജസ്റ്റിസ് ദേവൻ രാമചന്ദ്രൻ;

നിയമത്തിന്റെ അക്ഷരങ്ങൾക്കപ്പുറം

മനുഷ്യനെ കണ്ട ന്യായാധിപൻ

ഒരു കോടതിയുടെ മഹത്വം അതിന്റെ ചുവരുകളുടെ ഉയരത്തിലല്ല; അവിടെ നീതി തേടിയെത്തുന്ന മനുഷ്യന്റെ കണ്ണീരിന് എത്രത്തോളം ഇടം ലഭിക്കുന്നു എന്നതിലാണ്.

നിയമത്തിന്റെ പുസ്തകങ്ങളിൽ മനുഷ്യനെ ഒരു കേസ് നമ്പറായി കാണുന്നത് എളുപ്പമാണ്. എന്നാൽ ആ നമ്പറിന് പിന്നിൽ ഒരു ജീവിതമുണ്ടെന്നും, ഒരു കുടുംബമുണ്ടെന്നും, ഒരു വേദനയുണ്ടെന്നും, ഒരു പ്രതീക്ഷയുണ്ടെന്നും തിരിച്ചറിയുക അത്ര എളുപ്പമല്ല. നിയമത്തിന്റെ കർശനമായ അക്ഷരങ്ങൾക്കൊപ്പം മനുഷ്യന്റെ നിസ്സഹായതയും അവകാശവും ആത്മാഭിമാനവും ചേർത്തുവെച്ച ന്യായാധിപനെന്ന നിലയിലാണ് ജസ്റ്റിസ് ദേവൻ രാമചന്ദ്രന്റെ ഒരു ദശാബ്ദത്തെ നീതിന്യായ ജീവിതത്തെ കേരളം ഓർക്കുന്നത്.

കേരള ഹൈക്കോടതിയിലെ ന്യായാധിപനെന്ന നിലയിൽ ഒരു ദശാബ്ദം പൂർത്തിയാക്കുന്ന ഈ വേളയിൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ നീതിന്യായ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞുനോക്കുമ്പോൾ കാണുന്നത് വിധികളുടെ എണ്ണമോ നിയമവാദങ്ങളുടെ സങ്കീർണ്ണതയോ മാത്രമല്ല. പൊതുജീവിതത്തിന്റെ നിത്യപ്രശ്നങ്ങളിലേക്ക് കോടതി ഇടപെടലിലൂടെ വെളിച്ചം വീശിയ ഒരു പ്രത്യേക നീതിന്യായ ദർശനമാണ്.

ഭാവൻസ് വിദ്യാലയത്തിലെ പഠനത്തിന് ശേഷം എറണാകുളം ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിൽ നിയമപഠനം. 1990-ലെ ബി.എ., എൽ.എൽ.ബി. പരീക്ഷയിൽ ഒന്നാം റാങ്ക്. പിതാവും പ്രമുഖ അഭിഭാഷകനുമായ ബാരിസ്റ്റർ എം.പി.ആർ. നായരുടെ കീഴിൽ 1991-ൽ അഭിഭാഷകവൃത്തിക്ക് തുടക്കം. 35-ാം വയസ്സിൽ കേരള ഹൈക്കോടതിയിലെ അഭിഭാഷകനായി ഉയർന്ന അദ്ദേഹം 2015-ൽ സീനിയർ അഭിഭാഷക പദവിയും നേടി. പിതാവും മകനും ഒരേ ഹൈക്കോടതിയിൽ നിന്ന് സീനിയർ അഭിഭാഷക പദവി നേടുന്ന അപൂർവ ചരിത്രത്തിനും ഈ ജീവിതയാത്ര സാക്ഷിയായി.

എന്നാൽ ജസ്റ്റിസ് ദേവൻ രാമചന്ദ്രന്റെ യഥാർത്ഥ അടയാളം അദ്ദേഹത്തിന്റെ അക്കാദമിക മികവിലോ ഔദ്യോഗിക പദവികളിലോ ഒതുങ്ങുന്നില്ല.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ കോടതിയിൽ പലപ്പോഴും നിയമത്തിന്റെ ചോദ്യത്തിന് പിന്നിൽ മനുഷ്യന്റെ ചോദ്യവും ഉയർന്നു.

റോഡിലെ കുഴിയിലും ഒരു പൗരന്റെ

അവകാശം കണ്ട കോടതി

കേരളത്തിലെ റോഡുകളുടെ ശോച്യാവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള കോടതി ഇടപെടലുകൾ ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്. റോഡിലെ ഒരു കുഴി വെറും സാങ്കേതിക പിഴവല്ല; അത് ഒരാളുടെ ജീവനും യാത്രയും സുരക്ഷയും അപകടത്തിലാക്കാവുന്ന പൊതുപ്രശ്നമാണെന്ന ബോധ്യത്തോടെയാണ് അദ്ദേഹം വിഷയങ്ങളെ സമീപിച്ചത്.

പൊതു നിരത്തുകളിലെ ദൃശ്യമലിനീകരണം മുതൽ റോഡുകളുടെ പരിപാലനം വരെ, ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തത്തെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന നിരവധി ഇടപെടലുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബെഞ്ചിൽ നിന്നുണ്ടായി.

കൊച്ചിയിലെ പെരണ്ടൂർ കനാലും നഗരത്തിലെ വെള്ളക്കെട്ടും സംബന്ധിച്ച ഇടപെടലുകളിലും കോടതി വിഷയത്തെ വെറും ഒരു ഹർജിയുടെ പരിധിയിൽ ഒതുക്കാതെ, നഗരത്തിന്റെ ദീർഘകാല സുരക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി നിരീക്ഷിച്ചു. കോടതിയുടെ ഇടപെടൽ വിധി പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന നിമിഷത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നതല്ല; ഉത്തരവിന്റെ ഫലപ്രാപ്തിയും പൊതുതാൽപര്യവും നിരീക്ഷിക്കുന്നതിലേക്കും അത് നീളാമെന്ന് അദ്ദേഹം പല അവസരങ്ങളിലും കാണിച്ചു.

‘എടാ’, ‘എടീ’, ‘നീ’ ഒരു വാക്കിനുള്ളിലെ അധികാരത്തിന്റെ ചരിത്രം

ഒരു പൗരനെ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ എങ്ങനെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു എന്നത് പോലും ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങളുടെ ഭാഗമാണെന്ന് ഓർമ്മിപ്പിച്ച കോടതി ഇടപെടൽ ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു.

2021 സെപ്റ്റംബർ 3-ലെ Anil J.S. v. State of Kerala കേസിൽ ജസ്റ്റിസ് ദേവൻ രാമചന്ദ്രൻ പോലീസുകാർ പൗരന്മാരോട് ‘എടാ’, ‘എടീ’, ‘നീ’ തുടങ്ങിയ അപമര്യാദാപരമായ അഭിസംബോധനകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് അംഗീകരിക്കാനാകില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കി. അത്തരം ഭാഷയെ കൊളോണിയൽ അധീനതയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി കോടതി വിമർശിച്ചു.

ഇവിടെ കോടതി പരിഗണിച്ചത് ഒരു വാക്ക് മാത്രമായിരുന്നില്ല.

അധികാരത്തിന്റെ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന സാധാരണ പൗരന്റെ ആത്മാഭിമാനമായിരുന്നു.

നിയമം എല്ലാവർക്കും തുല്യമായിരിക്കണമെങ്കിൽ, നിയമം നടപ്പാക്കുന്നവരുടെ ഭാഷയിലും ആ തുല്യത പ്രതിഫലിക്കണം എന്ന ഭരണഘടനാ ബോധ്യമാണ് ഈ ഇടപെടലിന് പിന്നിൽ.

തുടർന്ന് പോലീസ് മേധാവി ഇതുസംബന്ധിച്ച് സർക്കുലർ പുറപ്പെടുവിച്ചതും ഈ കോടതി നിർദേശത്തിന്റെ സാമൂഹിക പ്രതിഫലനമായി മാറി.

‘അവളുടെ ശരീരം, അവളുടെ അവകാശം’

സ്ത്രീയുടെ ശരീരം അവളുടെ സ്വന്തം അവകാശത്തിന്റെ പരിധിയിലാണ് എന്ന ആശയത്തിനും ജസ്റ്റിസ് ദേവൻ രാമചന്ദ്രന്റെ വിധികളിൽ ശക്തമായ പ്രതിധ്വനി ഉണ്ടായി.

സ്ത്രീകളുടെ പ്രത്യുൽപാദന അവകാശവും ശാരീരിക സ്വയംഭരണവും സംബന്ധിച്ച വിഷയങ്ങളിൽ “Her Body is Her Right” എന്ന ആശയം മുന്നോട്ടുവച്ചത്, സ്ത്രീയെ സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ട ഒരു ശരീരമായി മാത്രം കാണാതെ സ്വന്തം ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് തീരുമാനിക്കാനുള്ള അവകാശമുള്ള വ്യക്തിയായി കാണുന്ന ഭരണഘടനാ സമീപനത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു.

അവിടെ നിയമം ഒരു നിയന്ത്രണോപാധിയല്ല; സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ കാവൽക്കാരനാണ്.

വിദ്യാർത്ഥിനികളുടെ ഹോസ്റ്റൽ നിയന്ത്രണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസിലും പെൺകുട്ടികളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ച് കോടതി സ്വീകരിച്ച സമീപനം ശ്രദ്ധേയമായി. ഒരു പെൺകുട്ടിയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ഒരു വാതിലിനും താഴിട്ടിനും പൂട്ടിനും പൂർണമായി തടയാനാവില്ലെന്ന ആശയം ആ വിധിയുടെ കേന്ദ്രത്തിലുണ്ടായിരുന്നു.