ഗുരു: അറിവിനപ്പുറം ഹൃദയങ്ങളെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന സാന്നിധ്യം

അധ്യാപകന്റെ മഹത്വവും സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വവും തിരിച്ചറിയേണ്ട ദിനം

ഒക്ടോബർ 5 ലോക അധ്യാപക ദിനം

:രമേശൻ വടകര

ഒരു അധ്യാപകൻ യഥാർഥ ഗുരുവായി മാറുന്നത് അറിവ് പകർന്നുനൽകുന്നതിലൂടെ മാത്രമല്ല, തന്റെ മുന്നിലിരിക്കുന്ന നിഷ്കളങ്ക ഹൃദയങ്ങളിലേക്ക് കരുണയുടെയും സ്നേഹത്തിന്റെയും പ്രകാശം പകരുന്നതിലൂടെയാണ്. പഞ്ചേന്ദ്രിയങ്ങളിലൂടെ ലോകത്തെ അറിയാനും ഭാവിയെക്കുറിച്ച് സ്വപ്നം കാണാനും ജീവിതത്തെ രൂപപ്പെടുത്താനുമുള്ള ഊർജം തേടിയെത്തുന്ന വിദ്യാർഥികളുടെ മനസ്സിലേക്ക് ആദ്യം കരുണയുടെ ആർദ്രമായ പ്രവാഹം തുറന്നുകൊടുക്കാൻ അധ്യാപകനു കഴിയണം. അങ്ങനെയാണ് വിദ്യയുടെ തോണി തുഴഞ്ഞ് ശിഷ്യഹൃദയങ്ങളിലേക്ക് എത്തിച്ചേരാൻ ഒരു ഗുരുവിന് സാധിക്കുന്നത്.

അജ്ഞാനമാകുന്ന അന്ധകാരത്തെ നീക്കി അറിവിന്റെ വെളിച്ചം പകരുന്നവനാണ് ഗുരു എന്ന ഭാരതീയ സങ്കൽപം ലോകത്തിനുതന്നെ മാതൃകയാണ്. അറിഞ്ഞ തത്ത്വങ്ങൾ ജീവിതത്തിൽ ആചരിക്കുന്നവൻ, പാണ്ഡിത്യമുള്ളവൻ, സർവചരാചരങ്ങളിലും കുടികൊള്ളുന്ന ചൈതന്യത്തെ ആദരിക്കുന്നവൻ, അസൂയയും മാത്സര്യബുദ്ധിയും ഇല്ലാത്തവൻ, കാര്യങ്ങളെ ശരിയായി ഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, അറിവിനെ ആദരിക്കുകയും മറ്റുള്ളവർക്ക് അറിവ് പകർന്നുനൽകുകയും ചെയ്യുന്നവൻ, ആന്തരികവും ബാഹ്യവുമായ ശുചിത്വം പാലിക്കുന്നവൻ, ഗുരുവിനെ സമാദരിക്കുന്നവൻ, പുതിയ അറിവുകളിലൂടെ നിരന്തരം സ്വയം പുതുക്കുന്നവൻ — ഇങ്ങനെയുള്ള ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നനായ വ്യക്തിയെയാണ് പൂർവസൂരികൾ ഗുരുവായി വിഭാവനം ചെയ്തത്.

ഈ മഹത്തായ സങ്കൽപത്തിലെ എത്ര ഗുണങ്ങൾ സമകാലിക അധ്യാപകരിൽ നിലനിൽക്കുന്നുവെന്ന് ആത്മപരിശോധന നടത്തേണ്ട കാലമാണിത്.

കാലം അധ്യാപകന് പല നിർവചനങ്ങളും നൽകിയിട്ടുണ്ട്. അധ്യാപകൻ, ഫെസിലിറ്റേറ്റർ, മെന്റർ തുടങ്ങി വിവിധ വിശേഷണങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. എന്നാൽ ഇവയെല്ലാം ഗുരുവിന്റെ വിശാലമായ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ ചില വശങ്ങൾ മാത്രമാണ്. അറിവ് കൈമാറുന്ന ഒരാൾ എന്നതിലുപരി, ജീവിതത്തെ തിരിച്ചറിയാനും വ്യക്തിത്വം രൂപപ്പെടുത്താനും വിദ്യാർഥികളെ പ്രാപ്തരാക്കുന്ന വഴികാട്ടിയാണ് യഥാർഥ അധ്യാപകൻ.

വിജ്ഞാനം വിരൽത്തുമ്പിൽ ലഭ്യമാകുന്ന ഇന്നത്തെ ഡിജിറ്റൽ കാലത്ത് ഗുരുവിന്റെ സ്ഥാനത്തിന് മങ്ങലേൽക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന സംശയം ചിലരിലെങ്കിലും ഉയർന്നേക്കാം. സാങ്കേതികവിദ്യയും കൃത്രിമബുദ്ധിയും അറിവിന്റെ ലോകത്ത് വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുമ്പോഴും മനുഷ്യനായ അധ്യാപകന്റെ പ്രസക്തി ഒരിക്കലും അവസാനിക്കുന്നില്ല. കാണാനും കേൾക്കാനും സംവദിക്കാനും സ്പർശിക്കാനും കരുതലനുഭവിക്കാനും ജീവിതാനുഭവങ്ങളിൽനിന്നുള്ള ഉപദേശങ്ങളും നിർദേശങ്ങളും സ്വീകരിക്കാനുമുള്ള ജൈവസാന്നിധ്യമാണ് ഗുരു. അറിവിനൊപ്പം മൂല്യങ്ങളും മാനവികതയും പകർന്നുനൽകുന്ന ഈ സാന്നിധ്യത്തിന് സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്ക് പകരമാകാനാവില്ല.

വിദ്യാഭ്യാസത്തെ പരമ്പരാഗത സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചട്ടക്കൂടിൽനിന്ന് പുറത്തുകൊണ്ടുവരുന്ന 'ഡീസ്കൂളിങ്' (De-schooling) ആശയങ്ങളും പുതിയ പഠനരീതികളും ചർച്ചയാകുന്ന കാലമാണിത്. പഠനത്തിന്റെ രൂപവും രീതിയും മാറിയേക്കാം. എന്നാൽ പഠിതാവിന്റെ കഴിവുകൾ തിരിച്ചറിയുകയും ചിന്തകൾക്ക് ദിശാബോധം നൽകുകയും ജീവിതത്തിലെ പ്രതിസന്ധികളെ നേരിടാൻ ആത്മവിശ്വാസം വളർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഗുരുവിന്റെ മഹത്വത്തിന് പകരംവയ്ക്കാൻ മറ്റൊന്നിനും കഴിയില്ല.

അതേസമയം, അധ്യാപനം കേവലം ഉപജീവനത്തിനുള്ള ഒരു തൊഴിൽ മാത്രമായി ചുരുങ്ങുന്ന സാഹചര്യം ഗൗരവത്തോടെ കാണേണ്ടതുണ്ട്. അധ്യാപനം പ്രതിഫലം ലഭിക്കുന്ന തൊഴിലാണെന്നത് യാഥാർഥ്യമാണ്. എന്നാൽ അതിനപ്പുറം വലിയൊരു സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വവും മൂല്യബോധവും ഈ മേഖലയിലുണ്ട്. മറ്റൊരു തൊഴിൽ ലഭിക്കാത്തതുകൊണ്ടുമാത്രം അധ്യാപനത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നവരല്ല, കുട്ടികളുടെ ജീവിതത്തെ സ്വാധീനിക്കാനും സമൂഹത്തിന്റെ ഭാവി രൂപപ്പെടുത്താനും താൽപര്യവും കഴിവുമുള്ളവരാണ് ഈ രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവരേണ്ടത്.

വിവരങ്ങൾ ഫലപ്രദമായി കൈമാറാനുള്ള കഴിവും ആശയവിനിമയ മികവും കുട്ടികളോടുള്ള ആത്മാർഥമായ പ്രതിബദ്ധതയും അധ്യാപകവൃത്തിയുടെ അടിസ്ഥാന യോഗ്യതകളായി പരിഗണിക്കപ്പെടണം. അധ്യാപക പരിശീലനത്തിനുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും ഈ ഗുണങ്ങൾക്ക് അർഹമായ പ്രാധാന്യം നൽകണം. സമർപ്പണബോധവും സർഗാത്മകതയും സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വവും ഒത്തുചേരുന്ന അധ്യാപക സമൂഹത്തെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ഭരണകൂടങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസ സംവിധാനങ്ങളും പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ആധുനിക സമൂഹം ഒരു അധ്യാപകനിൽനിന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾ നിരവധിയാണ്. ഓരോ വിദ്യാർഥിയുടെയും കഴിവുകളും അഭിരുചികളും തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അനുയോജ്യമായ മാർഗനിർദേശം നൽകാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിയണം. വിദ്യാർഥികളിൽ സർഗാത്മകതയും അന്വേഷണത്വരയും വളർത്തുന്ന ഊർജസ്രോതസ്സായി മാറണം. സാഹചര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് പഠനരീതികൾ സ്വീകരിക്കാനും ഓരോ കുട്ടിയുടെയും വ്യത്യസ്തമായ പഠനശേഷിയെ മാനിക്കാനും സാധിക്കണം.

അധ്യാപകൻ അറിവ് പകരുന്ന ഒരാൾ മാത്രമല്ല, വിദ്യാർഥികൾക്കൊപ്പം പഠിക്കാൻ സന്നദ്ധനായ സഹപഠിതാവും അവരുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് പിന്തുണ നൽകുന്ന വിശ്വസ്ത വ്യക്തിയുമായിരിക്കണം. കൃത്യതയും സൂക്ഷ്മതയും ഉത്തരവാദിത്വബോധവും പുലർത്തുന്നതിനൊപ്പം കുട്ടികളുടെ ആശങ്കകളും സംശയങ്ങളും ക്ഷമയോടെ കേൾക്കാനുള്ള മനസ്സും അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടാകണം. വിദ്യാർഥികളുടെ മാനസികവും സാമൂഹികവുമായ വളർച്ചയിൽ കരുതലുള്ള രക്ഷിതാവിനെപ്പോലെ ഇടപെടാനും അധ്യാപകന് കഴിയണം.

ഇത്തരമൊരു അധ്യാപകസമൂഹത്തെ വാർത്തെടുക്കുക എന്നത് വ്യക്തികളുടെ മാത്രം ഉത്തരവാദിത്വമല്ല. വിദ്യാഭ്യാസ നയങ്ങളും അധ്യാപക പരിശീലനവും നിയമനരീതികളും വിദ്യാലയങ്ങളിലെ പ്രവർത്തനാന്തരീക്ഷവും അതിന് അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ മാറണം. അധ്യാപകന്റെ തൊഴിൽമഹത്വവും സാമൂഹിക അംഗീകാരവും ഉറപ്പാക്കുന്നതിനൊപ്പം, അവരുടെ ഉത്തരവാദിത്വബോധവും ആത്മാർഥതയും വളർത്തുന്നതിനുള്ള സംവിധാനങ്ങളും ശക്തിപ്പെടുത്തണം.

ഇതിനിടയിൽ, അധ്യാപകർ സ്വീകരിക്കുന്ന ശിക്ഷാരീതികളെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളും പ്രസക്തമാണ്. കുട്ടികളെ നേർവഴിക്ക് നടത്താൻ അധ്യാപകർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വിവിധ ശിക്ഷാമാർഗങ്ങളിൽ ഒന്നായ ചൂരൽപ്രയോഗത്തെക്കുറിച്ച് മുതിർന്ന തലമുറയോടും പുതുതലമുറയോടും ചോദിച്ചുനോക്കൂ. വ്യത്യസ്തമായ അനുഭവങ്ങളായിരിക്കും പലരിൽനിന്നും ലഭിക്കുക.

മുതിർന്ന തലമുറയിലെ ചിലർ അഭിമാനത്തോടെ പറയും: "സാർ അന്ന് തന്ന ഓരോ അടിയുമാണ് അടി തെറ്റാതെ എന്നെ ഇന്നത്തെ നിലയിൽ എത്തിച്ചത്."

എന്നാൽ പുതുതലമുറയിലെ ചിലരുടെ പ്രതികരണം മറ്റൊന്നായിരിക്കും: "ഒന്നു തൊട്ടുനോക്കട്ടെ, അപ്പോൾ അറിയാം!"

ഇത് തലമുറകൾക്കിടയിലെ കാഴ്ചപ്പാടുകളുടെ മാറ്റം മാത്രമാണോ? അതോ അവകാശബോധത്തിന്റെയും വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും വളർച്ചയിലൂടെ ഉണ്ടായ സാമൂഹിക പരിവർത്തനത്തിന്റെ പ്രതിഫലനമാണോ? കാലം അതിന് ഉത്തരം നൽകട്ടെ.

എന്നാൽ ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാണ്. കുട്ടികളെ ശിക്ഷയിലൂടെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനെക്കാൾ സ്നേഹത്തിലൂടെയും സംവാദത്തിലൂടെയും അവരുടെ മനസ്സുകളെ സ്വാധീനിക്കുന്നതിനാണ് ആധുനിക വിദ്യാഭ്യാസം പ്രാധാന്യം നൽകേണ്ടത്. ഭയത്തിലൂടെ അനുസരണം നേടിയെടുക്കുന്നതല്ല അധ്യാപകന്റെ വിജയം. സ്വയം ചിന്തിക്കാനും ശരിയും തെറ്റും തിരിച്ചറിയാനും ഉത്തരവാദിത്വത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കാനും കുട്ടികളെ പ്രാപ്തരാക്കുന്നതിലാണ് യഥാർഥ അധ്യാപനത്തിന്റെ വിജയം.

ലോക അധ്യാപക ദിനം ആഘോഷിക്കുമ്പോൾ അധ്യാപകരെ ആദരിക്കുന്നതിനൊപ്പം, അധ്യാപനം എന്ന മഹത്തായ സേവനമേഖലയുടെ യഥാർഥ ലക്ഷ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും നാം ചിന്തിക്കണം. അറിവ് പകർന്നുനൽകുന്ന കൈകൾക്കൊപ്പം കരുണയുള്ള ഹൃദയങ്ങളും വളരട്ടെ. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വിസ്മയലോകത്ത് ജീവിക്കുമ്പോഴും ഗുരുവിന്റെ വെളിച്ചവും സ്നേഹവും കരുതലും ആദരവുമെല്ലാം നമ്മുടെ മനസ്സുകളിൽ നിറഞ്ഞുനിൽക്കട്ടെ.

അറിവ് പകരുന്നവരായി മാത്രമല്ല, നല്ല മനുഷ്യരെ സൃഷ്ടിക്കുന്നവരായി അധ്യാപകർ മാറട്ടെ. ലോക അധ്യാപക ദിനത്തിൽ എല്ലാ ഗുരുക്കന്മാർക്കും ആദരവോടെ പ്രണാമം. image for this ,only image .neednot