സി. എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ: മതനിരപേക്ഷതയും ജനസേവനവും ചേർത്തുപിടിച്ച നേതാവ് സെപ്റ്റംബർ 28 — ഓർമദിനം

“എന്റെ സമുദായത്തിന്റെ മുടിനാരിഴപോലും ഞാൻ മറ്റാർക്കും വിട്ടുകൊടുക്കില്ല. പക്ഷേ അന്യസമുദായത്തിന്റെ അണുമണിത്തൂക്കം പോലും ഞാൻ അപഹരിക്കുകയില്ല.”

സി. എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ

കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിൽ തന്റേതായ ഒരിടം അടയാളപ്പെടുത്തിയ അപൂർവ നേതാവായിരുന്നു സി. എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ. രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ എന്നതിനപ്പുറം പത്രപ്രവർത്തകൻ, പത്രാധിപർ, വാഗ്മി, ഗ്രന്ഥകാരൻ, ഭരണാധികാരി എന്നീ നിലകളിലും വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ച അദ്ദേഹം, ലാളിത്യവും നർമ്മബോധവും വാക്ചാതുരിയും ജനങ്ങളുമായുള്ള അടുത്ത ബന്ധവും കൊണ്ട് പൊതുപ്രവർത്തനരംഗത്ത് വേറിട്ട മാതൃക സൃഷ്ടിച്ചു.

സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയിൽ സംസ്ഥാന മുഖ്യമന്ത്രിയായ ആദ്യ മുസ്ലിം ലീഗ് അംഗമെന്ന പ്രത്യേകതയും സി. എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയയ്ക്കുണ്ട്. കേരളത്തിൽ എം.എൽ.എ, എം.പി, സ്പീക്കർ, മന്ത്രി, ഉപമുഖ്യമന്ത്രി, മുഖ്യമന്ത്രി എന്നീ പദവികൾ വഹിച്ച അപൂർവ രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തിത്വമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ നിയമസഭാ സ്പീക്കറായും ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രിയായും പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലം കേരളത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ ചരിത്രത്തിലെ നിർണായക അധ്യായങ്ങളിലൊന്നായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.

വിദ്യാഭ്യാസരംഗത്തോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതിബദ്ധത പ്രത്യേകം ഓർക്കേണ്ടതാണ്. പത്താം ക്ലാസ് വരെയുള്ള സൗജന്യ വിദ്യാഭ്യാസം, മുസ്ലിം പെൺകുട്ടികൾക്കുള്ള സ്കോളർഷിപ്പ്, കോഴിക്കോട് സർവകലാശാലയുടെ രൂപീകരണം, മലപ്പുറം ജില്ലയുടെ രൂപീകരണം തുടങ്ങിയ നിരവധി നടപടികളുമായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൊതുപ്രവർത്തനം ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. കേരളത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ വളർച്ചയ്ക്കും അദ്ദേഹം നൽകിയ സംഭാവനകൾ ശ്രദ്ധേയമാണ്.

തന്റെ സമുദായത്തിന്റെ അവകാശങ്ങൾക്കായി ശക്തമായി നിലകൊണ്ടപ്പോഴും മതനിരപേക്ഷതയുടെ വിശാലമായ മൂല്യങ്ങളെ അദ്ദേഹം കൈവിട്ടില്ല. സ്വന്തം സമൂഹത്തിന്റെ പുരോഗതിയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോഴും മറ്റൊരു സമൂഹത്തിന്റെ അവകാശങ്ങൾ കവർന്നെടുക്കണമെന്ന നിലപാട് അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ചില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ സി. എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയയുടെ രാഷ്ട്രീയ ദർശനത്തിൽ സമുദായബോധവും മതനിരപേക്ഷതയും പരസ്പരം വിരുദ്ധമായിരുന്നില്ല; മറിച്ച് അവയെ ഒരുമിച്ച് മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാനുള്ള ശ്രമമായിരുന്നു.

ഭരണരംഗത്തും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനപരിധി വിശാലമായിരുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി, ഉപമുഖ്യമന്ത്രി, ആഭ്യന്തരമന്ത്രി, ധനകാര്യ മന്ത്രി, മുഖ്യമന്ത്രി തുടങ്ങി വിവിധ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചു. അധികാരസ്ഥാനങ്ങളെക്കാൾ ജനങ്ങളോടുള്ള ബന്ധത്തിനും കാര്യങ്ങൾ വേഗത്തിൽ തീരുമാനിച്ച് നടപ്പാക്കുന്നതിനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഊന്നൽ.

രാഷ്ട്രീയത്തിനപ്പുറം സാഹിത്യത്തിലും യാത്രാവിവരണരചനയിലും സി. എച്ച്. തന്റെ സാന്നിധ്യം അടയാളപ്പെടുത്തി. “ഞാൻ കണ്ട മലേഷ്യ”, “ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിൽ”, “കൊലണ്ടൻ കെയ്റോ” തുടങ്ങിയ കൃതികൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ യാത്രാനുഭവങ്ങളുടെയും നിരീക്ഷണങ്ങളുടെയും സാക്ഷ്യങ്ങളാണ്. ഒരു രാഷ്ട്രീയ നേതാവിനപ്പുറം വായനയെയും എഴുത്തിനെയും ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കിയ ഒരു സാംസ്കാരിക വ്യക്തിത്വം കൂടിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം.

വാക്ചാതുരിയും നർമ്മബോധവും കൊണ്ട് ജനഹൃദയങ്ങളിൽ ഇടം നേടിയ സി. എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയയുടെ ജീവിതം, ലളിതമായ ജീവിതശൈലിയുടെയും ശക്തമായ ജനബന്ധത്തിന്റെയും തീരുമാനവേഗത്തിന്റെയും ഉദാഹരണമായിരുന്നു. രാഷ്ട്രീയത്തിലെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾക്കിടയിലും മനുഷ്യരെ ചേർത്തുനിർത്തുന്ന ഭാഷയും പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ മുന്നേറ്റത്തെ ലക്ഷ്യമാക്കിയ പ്രവർത്തനവുമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രത്യേകത.

കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക ചരിത്രത്തിൽ മായാത്ത അടയാളങ്ങൾ അവശേഷിപ്പിച്ച സി. എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയയെ ഓർക്കുമ്പോൾ ഓർമ്മിക്കുന്നത് ഒരു മുൻ മുഖ്യമന്ത്രിയെ മാത്രമല്ല; വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും സാമൂഹിക പുരോഗതിക്കും മതനിരപേക്ഷ മൂല്യങ്ങൾക്കും വേണ്ടി പ്രവർത്തിച്ച ഒരു ജനനായകനെയാണ്.

സി. എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയയുടെ ഓർമ്മകൾക്ക് മുന്നിൽ ആദരാഞ്ജലികൾ.