അലിഞ്ഞുതീരാത്ത മധുരം പോലെ… വീണ്ടുമൊരു ഓണം .....വാസ്‌തുഗുരു ഡോ. നിശാന്ത് തോപ്പിൽ M.Phil, Ph.D

ഓണം വീണ്ടും വരവായി. മലയാളിയുടെ മനസ്സിൽ ഒരിക്കലും മങ്ങിപ്പോകാത്ത ഓർമ്മകളുടെയും കൂട്ടായ്മകളുടെയും രുചിയുടെയും നിറങ്ങളുടെയും ഒരു കാലം കൂടി പടിവാതിൽക്കൽ എത്തിനിൽക്കുന്നു. പൂക്കളമൊരുങ്ങുകയും ഓണക്കോടികൾ തേടിയുള്ള തിരക്കുകൾ സജീവമാകുകയും വിപണികൾ ഉണരുകയും നാട്ടുവഴികളിൽ ഓണപ്പാട്ടുകൾക്ക് ഈണം പകരുകയും ചെയ്യുന്ന ദിവസങ്ങൾ.

മഹാബലി ചക്രവർത്തി തന്റെ പ്രജകളെ കാണാനെത്തുന്നുവെന്ന ഐതിഹ്യസങ്കൽപ്പം തന്നെയാണ് ഓണത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഗൃഹാതുരത. “മാവേലി നാടുവാണീടും കാലം…” എന്ന വരികൾ തലമുറകളെ കടന്ന് ഇന്നും മലയാളിയുടെ മനസ്സിൽ മുഴങ്ങുന്നു. കാലം മാറിയിട്ടും ഓണത്തിന്റെ കാതൽ മാറിയിട്ടില്ല

ഒരുമ, സമത്വം, സമൃദ്ധി, പങ്കുവെക്കൽ.

തെക്കൻ കേരളത്തിൽ അത്തച്ചമയവും പൂക്കളമൊരുക്കലും ഓണപ്പരിപാടികളും ആഘോഷത്തിന് നിറം പകരുമ്പോൾ, വടക്കൻ കേരളത്തിൽ ഓണാഘോഷത്തിന് തനതായ ചില രുചികളും രീതികളും കൂടിയുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് മലബാറിൽ ഓണസദ്യയെന്നാൽ സസ്യാഹാര വിഭവങ്ങൾക്കൊപ്പം മത്സ്യമാംസ വിഭവങ്ങൾക്കും ഇടം നൽകുന്ന കുടുംബാഘോഷങ്ങളാണ് പല വീടുകളിലും. ഒരേ ഓണം തന്നെ കേരളത്തിന്റെ ഓരോ പ്രദേശത്തും വ്യത്യസ്തമായ രുചിയിലും ഭാവത്തിലും ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതാണ് അതിന്റെ സൗന്ദര്യം.

“കാണം വിറ്റും ഓണം ഉണ്ണണം” എന്ന് മലയാളി പറയുന്നത് വെറുമൊരു പഴഞ്ചൊല്ലല്ല. ജീവിതത്തിന്റെ തിരക്കുകൾക്കിടയിലും ഒരിക്കൽക്കൂടി കുടുംബത്തോടൊപ്പം ഇരിക്കാനും ബന്ധുക്കളെ കാണാനും പഴയ സൗഹൃദങ്ങൾ പുതുക്കാനും കഴിയുന്ന ഒരു അവസരമാണ് ഓണം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഓണം ഒരു ആഘോഷം മാത്രമല്ല; മലയാളിയുടെ സാമൂഹിക ഓർമ്മയുടെ ഭാഗം കൂടിയാണ്.

എന്നാൽ ഇന്നത്തെ ഓണം പഴയ ഓണത്തിൽ നിന്ന് ഏറെ മാറിയിരിക്കുന്നു. ഒരുകാലത്ത് വീട്ടുമുറ്റത്ത് നാട്ടുപൂക്കൾ തേടി നടന്നിരുന്ന കുട്ടികൾ ഇന്ന് പൂക്കടകളിൽ നിന്ന് തയ്യാറായ പൂക്കളങ്ങൾ വാങ്ങുന്നു. അടുക്കളയിൽ മണിക്കൂറുകൾ ചെലവഴിച്ച് ഒരുക്കിയിരുന്ന സദ്യ പല വീടുകളിലും കാറ്ററിംഗ് പാക്കറ്റുകളിലേക്കും ഓൺലൈൻ ഓർഡറുകളിലേക്കും മാറിയിരിക്കുന്നു. ഓണക്കോടിയും ഓണസദ്യയും സമ്മാനപ്പൊതികളും പോലും വലിയൊരു വിപണിയുടെ ഭാഗമായിക്കഴിഞ്ഞു.

വാണിജ്യവൽക്കരണം ഓണത്തെ മാറ്റിയെങ്കിലും ഓണത്തിന്റെ ആത്മാവിനെ പൂർണമായി മാറ്റാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല.

കാരണം ഓണം മലയാളിയുടെ മനസ്സിൽ രൂപപ്പെട്ട ഒരു വികാരമാണ്. ബാല്യകാലത്തിന്റെ ഓർമ്മകളിൽ നിന്ന് അതിനെ വേർപെടുത്താനാവില്ല.

വയലോരങ്ങളിലൂടെ പൂക്കൾ തേടി നടന്ന ബാല്യം… കാക്കപ്പൂവും തുമ്പപ്പൂവും തേടി പച്ച ഓലക്കണ്ണികളിൽ പൂവട്ടികളുമായി നടന്ന കാലം… വീട്ടുമുറ്റത്തെ പൂക്കളം… പുതുവസ്ത്രത്തിന്റെ മണവും… ബന്ധുവീടുകളിലേക്കുള്ള യാത്രകളും… ഊഞ്ഞാലും ഓണപ്പാട്ടും… വള്ളംകളിയും പുലിക്കളിയും തിരുവാതിരയും ഓണത്തല്ലും ഓണപ്പൊട്ടനും…

ഇവയെല്ലാം ചേർന്നതാണ് മലയാളിയുടെ ഓണം.

ഒരുകാലത്ത് ഓണക്കാലം ഗ്രാമങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയുടെ കാലമായിരുന്നു. നാട്ടിടവഴികളിലൂടെ ചെണ്ടമേളത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ നീങ്ങുന്ന ഓണപ്പൊട്ടന്മാർ, കുട്ടികളുടെ കളികൾ, ഉറിയടി, തലപ്പന്തുകളി, ഊഞ്ഞാൽ, പുലിക്കളി, തിരുവാതിര ഓരോന്നിനും പിന്നിൽ ഒരു കൂട്ടായ്മയുണ്ടായിരുന്നു. ഇന്ന് അവയിൽ പലതും ആഘോഷവേദികളിലേക്കും ടൂറിസം പരിപാടികളിലേക്കും മാറിയെങ്കിലും അവയുടെ ഓർമ്മകൾ ഇന്നും മലയാളിയുടെ മനസ്സിൽ ജീവിക്കുന്നു.

ഓണം ഒരു ചരിത്രവും ഒരു സംസ്കാരവും

ഓണത്തിന്റെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് നിരവധി ഐതിഹ്യങ്ങളും ചരിത്രപരമായ പരാമർശങ്ങളുമുണ്ട്. കേരളവുമായി ഏറ്റവും ശക്തമായി ബന്ധപ്പെട്ടു നിൽക്കുന്ന മഹാബലി സങ്കൽപ്പത്തിനപ്പുറം, സംഘകാല സാഹിത്യത്തിലും ഓണാഘോഷത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. മധുരൈ കാഞ്ചിയിൽ ഓണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആഘോഷങ്ങളെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുള്ളതായി ചരിത്രപഠനങ്ങളിൽ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു.

കാലക്രമത്തിൽ ഓണം വിവിധ സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക തലങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോയി. കാർഷിക ജീവിതവുമായി അതിന് ആഴത്തിലുള്ള ബന്ധമുണ്ടായി. വിളവെടുപ്പിന്റെയും സമൃദ്ധിയുടെയും പ്രതീക്ഷകൾ ഓണത്തിന്റെ ഭാഗമായി.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ പൊന്നിൻചിങ്ങം മലയാളിയുടെ മനസ്സിൽ സമൃദ്ധിയുടെ പ്രതീകമായി മാറി.

കർക്കിടകത്തിന്റെ മഴക്കാല വിഷാദം പിന്നിട്ട് തെളിഞ്ഞ ആകാശവും മൃദുവായ വെയിലും നിറയുന്ന ചിങ്ങമാസം മലയാളിക്ക് പുതിയൊരു തുടക്കത്തിന്റെ കാലം കൂടിയായിരുന്നു. പാടങ്ങളിൽ വിളവിന്റെ പ്രതീക്ഷയും വീടുകളിൽ ആഘോഷത്തിന്റെ തിരക്കുമുണ്ടാകുന്ന കാലം.

അങ്ങനെ ഓണം ഒരു മതപരമായ ആഘോഷത്തിന്റെ അതിരുകൾക്കുള്ളിൽ ഒതുങ്ങാതെ കേരളത്തിന്റെ പൊതുസാംസ്കാരിക ഉത്സവമായി വളർന്നു. ഒരു പ്രത്യേക മതവിഭാഗത്തിന്റെയോ പ്രദേശത്തിന്റെയോ മാത്രം ആഘോഷമല്ല ഓണം; മലയാളിത്തത്തിന്റെ പൊതുവായ ആഘോഷമാണ്.

ഓണം മാറുമ്പോഴും സദ്യ മാറരുത്

ഓണം എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ പൂക്കളത്തിനും ഓണക്കോടിക്കും ഒപ്പം ആദ്യം മനസ്സിൽ തെളിയുന്ന മറ്റൊരു ചിത്രം

വാഴയിലയിൽ നിറയുന്ന വിഭവസമൃദ്ധമായ ഓണസദ്യ.

സദ്യ എന്നത് ഭക്ഷണം മാത്രമല്ല. ഒരുമിച്ചിരുന്ന് ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിന്റെ സംസ്കാരമാണ്. ബന്ധുക്കളും സുഹൃത്തുക്കളും അയൽക്കാരും ഒരേ പന്തിയിൽ ഇരുന്ന് ഭക്ഷണം പങ്കിടുന്ന ഒരു സാമൂഹിക അനുഭവം.

സദ്യ എന്ന വാക്കിന് സംസ്കൃതത്തിലെ ‘സഗ്ധി’ എന്ന പദവുമായി ബന്ധമുണ്ടെന്നും പന്തിഭോജനം, സഹഭോജനം തുടങ്ങിയ അർത്ഥങ്ങളാണ് അതിനുള്ളതെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.

ഇന്ന് വലിയ ഹോട്ടലുകളിലും റിസോർട്ടുകളിലും കാറ്ററിംഗ് സ്ഥാപനങ്ങളിലും ഓണസദ്യ ലഭ്യമാണ്. ഓൺലൈൻ ബുക്കിംഗും പാർസൽ സദ്യയും വീട്ടിലെത്തുന്ന കാലമാണിത്. സൗകര്യം കൂടിയെങ്കിലും സദ്യയുടെ പിന്നിലെ ചില പഴയ ചിട്ടകൾ നമുക്ക് നഷ്ടപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യവും പ്രസക്തമാണ്.

പഴമക്കാർക്ക് സദ്യ ഒരു ഭക്ഷണക്രമം മാത്രമായിരുന്നില്ല; അതൊരു ക്രമവും ശീലവും ശാസ്ത്രീയമായ ഭക്ഷണസംസ്കാരവുമായിരുന്നു.

വാഴയിലയിൽ വിളമ്പുന്നതും ഒരു കലയാണ്

സദ്യയ്ക്ക് ഇലയിടുന്നതു മുതൽ തന്നെ ചിട്ടകൾ ആരംഭിക്കുന്നു. വാഴയിലയുടെ സ്ഥാനം, വിഭവങ്ങൾ വയ്ക്കുന്ന രീതി, വിളമ്പുന്ന ക്രമം — എല്ലാത്തിനും പാരമ്പര്യമായി ചില രീതികൾ നിലനിന്നിരുന്നു.

ഇലയുടെ ഒരുഭാഗത്ത് ഉപ്പേരി, ശർക്കരവരട്ടി, പപ്പടം, പഴം തുടങ്ങിയവ; മറുഭാഗത്ത് വിവിധതരം തൊടുകറികൾ, പച്ചടി, കിച്ചടി, അവിയൽ, ഓലൻ, തോരൻ, കൂട്ടുകറി, എരിശ്ശേരി തുടങ്ങിയ വിഭവങ്ങൾ. ഓരോ വിഭവത്തിനും അതിന്റേതായ രുചിയും സ്ഥാനവുമുണ്ട്.

തുടർന്ന് ചോറും പരിപ്പും നെയ്യും പപ്പടവും. അതിനു പിന്നാലെ സാംബാർ. പിന്നെ പുളിശ്ശേരി, രസം, മോര്… ഒടുവിൽ മധുരത്തിന്റെ രാജാവായ പായസവും പ്രഥമനും.

പരിപ്പ് പ്രഥമൻ, പാൽപ്പായസം, പഴപ്രഥമൻ, സേമിയ പായസം, പാലട — പേരുകൾ തന്നെ വായിൽ വെള്ളമൂറിക്കുന്നവ.

സദ്യയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത വിഭവങ്ങളുടെ എണ്ണമല്ല; വ്യത്യസ്ത രുചികളും സ്വഭാവങ്ങളും ഒരേ ഇലയിൽ സമതുലിതമായി എത്തുന്നതാണ്.

പുളിയും മധുരവും എരിവും കയ്പും ഉപ്പും മൃദുത്വവും — ഓരോ രുചിക്കും അതിന്റേതായ സ്ഥാനം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ പരമ്പരാഗത സദ്യയെ ഒരു ഭക്ഷണകല എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാം.

ഭക്ഷണവും ആരോഗ്യവും ഒരുമിച്ചിരുന്ന കാലം

പൂർവികരുടെ ഭക്ഷണശീലങ്ങളിൽ രുചിക്കൊപ്പം ആരോഗ്യത്തിനും വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നു. വിവിധ പച്ചക്കറികൾ ചേർന്ന സാംബാറും അവിയലും എരിശ്ശേരിയും തോരനും ഓലനും ശരീരത്തിന് ആവശ്യമായ വിവിധ പോഷകങ്ങൾ നൽകുന്ന വിഭവങ്ങളാണ്.

വാഴയിലയിൽ വിളമ്പുന്ന വിവിധ വിഭവങ്ങളുടെ വൈവിധ്യം തന്നെയാണ് സദ്യയുടെ പോഷകസമതുലിതത്വത്തിന്റെ പ്രത്യേകത. ഭക്ഷണത്തെ വെറുമൊരു വിശപ്പടക്കൽ മാർഗമായി കാണാതെ ശരീരത്തിനും മനസ്സിനും സന്തുലിതമായ അനുഭവമാക്കുകയായിരുന്നു പഴയ ഭക്ഷണസംസ്കാരം.

“ഭക്ഷണം തന്നെയാണ് ഔഷധം” എന്ന ആയുർവേദചിന്തയോട് ചേർന്നുനിൽക്കുന്ന പല ഘടകങ്ങളും നമ്മുടെ പരമ്പരാഗത സദ്യയിലുണ്ട്.

എന്നാൽ ആരോഗ്യത്തിന്റെ പേരിൽ സദ്യയെ അമിതമായി മഹത്വവൽക്കരിക്കേണ്ടതുമില്ല. വിഭവങ്ങളുടെ അളവും വ്യക്തിയുടെ ആരോഗ്യസ്ഥിതിയും ഭക്ഷണശീലങ്ങളും പ്രധാനമാണ്. പാരമ്പര്യം പിന്തുടരുമ്പോഴും കാലത്തിനനുസരിച്ചുള്ള ആരോഗ്യബോധം കൂടി വേണം.

മലബാറിന്റെ ഓണത്തിന് വേറിട്ടൊരു രുചിയുണ്ട്

കേരളത്തിന്റെ ഭക്ഷണ വൈവിധ്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ ഉദാഹരണമാണ് മലബാർ.

പൊതുവെ ഓണസദ്യ സസ്യാഹാര വിഭവങ്ങൾക്കാണ് പ്രസിദ്ധമെങ്കിലും വടക്കൻ കേരളത്തിലെ ചില കുടുംബങ്ങളിൽ മത്സ്യമാംസ വിഭവങ്ങളും ഓണാഘോഷത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. അയക്കൂറ, അയല, ആകോലി തുടങ്ങിയ മീൻ വിഭവങ്ങൾക്കും കോഴി, ആട്ടിറച്ചി തുടങ്ങിയവയ്ക്കും ചില വീടുകളിൽ ഓണവിരുന്നിൽ പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ “മലബാറിന്റെ ഓണം” എന്നത് ഒരു പ്രത്യേക രുചിയുടെ കൂടി പേരാണ്.

പ്രദേശങ്ങൾ മാറുമ്പോൾ വിഭവങ്ങൾ മാറും. വിളമ്പുന്ന രീതി മാറും. ആഘോഷത്തിന്റെ രീതിയും മാറും. പക്ഷേ കുടുംബത്തോടൊപ്പം ഒരുമിച്ചിരുന്ന് ഭക്ഷണം പങ്കിടുന്ന സന്തോഷം മാറുന്നില്ല.

ഓണം തിരിച്ചുപിടിക്കേണ്ട ചില ഓർമ്മകൾ

ഇന്നത്തെ കുട്ടികൾക്ക് ഓണം മൊബൈൽ ക്യാമറയിലൂടെയും സോഷ്യൽ മീഡിയ പോസ്റ്റുകളിലൂടെയും പരിചയപ്പെടുന്ന കാലമാണിത്. പൂക്കളം ഒരു മത്സരമായി മാറുന്നു. ഓണക്കോടി ഒരു ഫാഷൻ സ്റ്റേറ്റ്മെന്റാകുന്നു. സദ്യ ഒരു ഇവന്റാകുന്നു. ഓണാഘോഷം പലപ്പോഴും ഒരു ഫോട്ടോ ഫ്രെയിമായി ചുരുങ്ങുന്നു.

എങ്കിലും അതിനിടയിൽ നമുക്ക് തിരിച്ചുപിടിക്കാവുന്ന ചില കാര്യങ്ങളുണ്ട്.

വീട്ടുമുറ്റത്ത് ഒരു ചെറിയ പൂക്കളം ഒരുക്കാം. കുട്ടികളോടൊപ്പം നാട്ടുപൂക്കൾ തേടാം. ഒരു ദിവസമെങ്കിലും വീട്ടിൽ പരമ്പരാഗതമായി സദ്യ ഒരുക്കാം. മുതിർന്നവരോടൊപ്പം ഇരുന്ന് അവരുടെ ഓണക്കാല ഓർമ്മകൾ കേൾക്കാം. ബന്ധുക്കളെയും സുഹൃത്തുക്കളെയും വിളിക്കാം. കഴിവതും ഒരു ആവശ്യക്കാരന്റെ വീട്ടിൽ ഒരു ഓണക്കിറ്റ് എത്തിക്കാം.

കാരണം ഓണത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സമൃദ്ധി നമ്മുടെ തീൻമേശയിലല്ല, മറ്റൊരാളുടെ മുഖത്ത് തെളിയുന്ന സന്തോഷത്തിലാണ്.

മഹാബലിയുടെ കാലത്തെ സമത്വത്തിന്റെ സങ്കൽപ്പം ഇന്ന് പൂർണമായി യാഥാർഥ്യമാകണമെന്നില്ല. പക്ഷേ അതിലേക്കുള്ള ഒരു ചെറിയ ചുവടെങ്കിലും ഓരോ ഓണക്കാലത്തും നമുക്ക് വയ്ക്കാം.

പൂക്കളത്തിന്റെ നിറങ്ങൾ മങ്ങും. ഓണക്കോടിയുടെ പുതുമ പോകും. സദ്യയുടെ രുചി മറക്കും. ആഘോഷത്തിന്റെ ശബ്ദങ്ങൾ പതിയെ അകലും.

പക്ഷേ ഒരുമിച്ചിരുന്ന ഒരു പന്തിയുടെ ഓർമ്മയും, അമ്മ വിളമ്പിയ ചോറിന്റെ ചൂടും, അച്ഛന്റെ കൈപിടിച്ച് ഓണപ്പറമ്പിലേക്ക് പോയ ബാല്യവും, പൂക്കളം ഒരുക്കിയ മുറ്റവും, വീട്ടിൽ നിറഞ്ഞിരുന്ന ചിരികളും — ഇവയൊന്നും അത്ര എളുപ്പത്തിൽ അലിഞ്ഞുതീരില്ല.

അതുകൊണ്ടാണ് ഓണം വീണ്ടും വരുന്നത്.

ഓരോ വർഷവും പുതിയ വേഷത്തിൽ, പക്ഷേ പഴയ മധുരവുമായി.

അലിഞ്ഞുതീരാത്ത മധുരം പോലെ…

വീണ്ടുമൊരു ഓണം.