മതത്തിന്റെ മതിലുകൾക്കപ്പുറം; ജനാധിപത്യത്തിന്റെ മനസ്സാക്ഷി

പൊതുപ്രവർത്തകന്റെ മതേതരത്വം അകലം പാലിക്കലല്ല, എല്ലാവരെയും ചേർത്തുപിടിക്കലാണ്

:ദിവാകരൻ ചോമ്പാല

ഒരു ബഹുമത-ബഹുസാംസ്കാരിക സമൂഹത്തിൽ പൊതുപ്രവർത്തനം നടത്തുന്ന ജനപ്രതിനിധിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളിലൊന്ന് എന്താണ്?

തന്നെ വിശ്വസിക്കുന്നവരെ മാത്രം ചേർത്തുപിടിക്കുകയോ, തനിക്ക് ഇഷ്ടപ്പെട്ട ആശയങ്ങളോട് മാത്രം അടുപ്പം പുലർത്തുകയോ അല്ല; വ്യത്യസ്ത വിശ്വാസങ്ങളും ജീവിതവീക്ഷണങ്ങളുമായി കഴിയുന്ന മുഴുവൻ ജനങ്ങളെയും ഒരേ മനസ്സോടെ കാണുക എന്നതാണ്.

ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടിത്തറയിൽ ആഴത്തിൽ പതിഞ്ഞിരിക്കുന്ന മതേതരത്വത്തിന്റെ സത്തയും ഇതുതന്നെ.

ഇവിടെ പണ്ഡിറ്റ് ജവഹർലാൽ നെഹ്റുവിന്റെ കാഴ്ചപ്പാട് ഏറെ പ്രസക്തമാണ്. സ്വയം ഒരു ‘അജ്ഞേയവാദി’ (Agnostic) എന്നു വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്ന നെഹ്റു അന്ധമായ ദൈവനിഷേധത്തിന്റെ വക്താവായിരുന്നില്ല. മതങ്ങളിലെ അന്ധവിശ്വാസങ്ങളെയും യുക്തിരഹിതമായ ആചാരങ്ങളെയും വിമർശിച്ചപ്പോഴും അവയിൽ നിലനിന്നിരുന്ന സാംസ്കാരികവും ധാർമ്മികവുമായ മൂല്യങ്ങളെ അദ്ദേഹം നിരാകരിച്ചില്ല. മനുഷ്യന്റെ ആത്മീയ അന്വേഷണത്തെയും മതങ്ങളുടെ മാനവിക ഉള്ളടക്കത്തെയും മനസ്സിലാക്കാനുള്ള വിശാലമായ സമീപനമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റേത്.

വിശ്വാസത്തിന്റെ പേരിൽ മനുഷ്യരെ വേർതിരിക്കുന്നതിനു പകരം, വ്യത്യസ്ത വിശ്വാസങ്ങളുള്ള മനുഷ്യരെ ഒരേ സമൂഹത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കി കാണുക — അതായിരുന്നു നെഹ്റുവിയൻ മതേതരത്വത്തിന്റെ വലിയൊരു സവിശേഷത.

ആത്മീയതയും ഭരണവും തമ്മിലുള്ള അകലം

ഇന്ത്യൻ പാരമ്പര്യത്തിൽ ഭരണവും ആത്മീയതയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന് ദീർഘമായ ചരിത്രമുണ്ട്. രാജഭരണകാലത്ത് ഭരണാധികാരികൾക്ക് ധാർമ്മികവും സാമൂഹികവുമായ മാർഗനിർദേശങ്ങൾ നൽകുന്ന ഗുരുക്കന്മാർക്കും ആചാര്യന്മാർക്കും വലിയ സ്ഥാനമുണ്ടായിരുന്നു. വസിഷ്ഠ മഹർഷിയെപ്പോലുള്ള ആചാര്യന്മാർ രാജാക്കന്മാരുടെ ആത്മീയ ഗുരുക്കന്മാർ മാത്രമല്ല, ധർമ്മബോധത്തിന്റെ വഴികാട്ടികളുമായിരുന്നു എന്നത് ഇതിന്റെ പ്രതീകമാണ്.

കാലം മാറി. രാജഭരണം അവസാനിച്ചു. ജനാധിപത്യം വന്നു.

രാജാക്കന്മാരുടെ സ്ഥാനത്ത് ജനപ്രതിനിധികൾ വന്നു.

പക്ഷേ, മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിൽ ആത്മീയതയ്ക്കും ധാർമ്മികതയ്ക്കുമുള്ള സ്ഥാനം ഇല്ലാതായില്ല.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ വിവിധ മതവിഭാഗങ്ങളിലെ ആത്മീയ-സാംസ്കാരിക നേതാക്കളെ ജനപ്രതിനിധികൾ സന്ദർശിക്കുകയും അവരുമായി ആശയവിനിമയം നടത്തുകയും ആദരവ് പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ മതേതര സ്വഭാവത്തിന് വിരുദ്ധമായി കാണേണ്ട കാര്യമില്ല. മറിച്ച്, അത് ഇന്ത്യൻ സമൂഹത്തിന്റെ ബഹുസ്വരതയെ അംഗീകരിക്കുന്ന ഒരു സ്വാഭാവിക സാമൂഹിക ഇടപെടലാണ്.

ആരാധനാലയങ്ങളിലേക്കുള്ള യാത്ര പ്രീണനമല്ല

ഒരു ജനപ്രതിനിധി ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നു.

പള്ളിയിൽ പോകുന്നു.

ചർച്ചിലെത്തുന്നു.

സന്യാസിമാരെയും പുരോഹിതന്മാരെയും മതപണ്ഡിതന്മാരെയും സന്ദർശിക്കുന്നു.

ഇതൊന്നും തന്നെ അയാൾ ആ മതത്തിന്റെ അനുയായിയായി മാറിയെന്നോ ഒരു പ്രത്യേക മതത്തോട് രാഷ്ട്രീയ ആഭിമുഖ്യം പുലർത്തുന്നുവെന്നോ അർത്ഥമാക്കുന്നില്ല.

ജനപ്രതിനിധി എന്ന നിലയിൽ അയാൾ സന്ദർശിക്കുന്നത് ഒരു മതത്തെ മാത്രമല്ല; ആ മതത്തിൽ വിശ്വസിക്കുന്ന മനുഷ്യരെയാണ്.

അവരുടെ വിശ്വാസങ്ങളെ ആദരിക്കുകയാണ്. അവരുടെ സാംസ്കാരിക വികാരങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കുകയാണ്. അവരോട് താൻ അകലെയല്ലെന്ന് അറിയിക്കുകയാണ്.

അതിനെ പ്രീണനത്തിന്റെ കണ്ണാടിയിലൂടെ മാത്രം കാണുന്നത് ജനാധിപത്യത്തിലെ മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ ആഴം കാണാതെ പോകുന്നതിന് തുല്യമാണ്.

മതേതരത്വം എന്നത് മതത്തിൽ നിന്ന് ഓടിയൊളിക്കുന്നതല്ല.

എല്ലാ മതങ്ങളോടും ഒരേ അകലം പാലിക്കുന്നതിലുപരി, എല്ലാ മനുഷ്യരോടും ഒരേ അടുപ്പം പുലർത്താനുള്ള മനസ്സാണ് യഥാർഥ മതേതരത്വം.

വാതിലുകൾ തുറന്നിടുന്ന രാഷ്ട്രീയമാണ് വേണ്ടത്

ഒരു പൊതുപ്രവർത്തകൻ ഒരു ആരാധനാലയത്തിന്റെ പടികൾ കയറുമ്പോൾ അയാൾക്കൊപ്പം കയറുന്നത് ഒരു വ്യക്തി മാത്രമല്ല; അയാളെ തിരഞ്ഞെടുത്ത സമൂഹത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷകളുമാണ്.

അവിടെ അയാൾ തലകുനിക്കുന്നത് ഒരു പ്രത്യേക മതവിശ്വാസത്തിന് മുന്നിൽ മാത്രമല്ല .

തന്റെ മുന്നിലെ മനുഷ്യന്റെ വിശ്വാസത്തെ മാനിക്കുന്നതിന്റെ പ്രതീകമായും അതിനെ കാണാം.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇത്തരം സന്ദർശനങ്ങളെ വിമർശനത്തിന്റെ കണ്ണിലൂടെ മാത്രം കാണേണ്ടതില്ല. പലപ്പോഴും അവ ഒരു പൊതുപ്രവർത്തകന്റെ വിനയത്തിന്റെയും ജനങ്ങളുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാനുള്ള മനസ്സിന്റെയും അടയാളങ്ങളാണ്.

ജനാധിപത്യത്തിൽ ഒരു നേതാവിന്റെ ശക്തി അദ്ദേഹത്തിന് എത്ര അനുയായികളുണ്ടെന്നതിൽ മാത്രമല്ല; തന്നെ പിന്തുണയ്ക്കാത്തവരെയും എത്രത്തോളം ചേർത്തുപിടിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിയുന്നു എന്നതിലാണ്.

പദവി മാറാം; ഉത്തരവാദിത്തം മാറില്ല

ഒരു പഞ്ചായത്ത് മെമ്പറായാലും, എംഎൽഎയായാലും, മന്ത്രിയായാലും, മുഖ്യമന്ത്രിയായാലും, പ്രധാനമന്ത്രിയായാലും — പദവിയുടെ ഉയരം കൂടുമ്പോൾ ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെ പരിധിയും വിശാലമാകുന്നു.

അതിനാൽ ഒരു ജനപ്രതിനിധി ആത്മീയതയുമായി അകലം പാലിക്കാൻ നിർബന്ധിതനായ ഒരാളല്ല. അതുപോലെ ഒരു പ്രത്യേക മതത്തിന്റെ വക്താവായി മാറാനും പാടില്ല.

അയാളുടെ വ്യക്തിപരമായ വിശ്വാസം അയാളുടേത് തന്നെയാണ്. എന്നാൽ പൊതുപ്രവർത്തകൻ എന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം എല്ലാ വിശ്വാസങ്ങളോടും ഒരുപോലെ നീതി പുലർത്തുക എന്നതാണ്.

ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മണിനാദവും പള്ളിയിലെ ബാങ്കുവിളിയും ചർച്ചിലെ മണിയൊച്ചയും ഒരേ ജനാധിപത്യ ആകാശത്തിനു കീഴിലാണ് ഉയരുന്നത്.

അവയ്ക്കിടയിൽ മതിലുകൾ പണിയുകയല്ല,

അവയ്ക്കിടയിലൂടെ മനുഷ്യസൗഹാർദ്ദത്തിന്റെ പാലങ്ങൾ പണിയുകയാണ് ഒരു ജനപ്രതിനിധിയുടെ ദൗത്യം.

കാരണം, ഒടുവിൽ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ മതം മനുഷ്യനോടുള്ള ആദരവാണ്. ചിത്രം :പ്രതീകാത്മകം 

— ദിവാകരൻ ചോമ്പാല