പേരുപോലെ പൊരുൾ : വി. ഡി. സതീശൻ (കേരള മുഖ്യമന്ത്രി )

 "ചിലർ അവർ ജീവിച്ചിരുന്ന കാലഘട്ടത്തിന്റെ പ്രതിബിംബങ്ങളാകും. എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാർ അതൊരുപോലെയായിരുന്നു. രാഷ്ട്രീയ, സാമ്പത്തിക, സാംസ്കാരിക, മാധ്യമ, ചരിത്ര, പ്രകൃതി, സായുധകലാപങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിവിധ മേഖലകളിലേക്ക് വീരേന്ദ്രകുമാർ സഞ്ചരിച്ചത് അത്യാവേശത്തോടും അളവറ്റ പോരാട്ടവീര്യത്തോടെയുമായിരുന്നുവെന്ന് വിരലിലെണ്ണാവുന്ന മനുഷ്യർ"

സോ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഊർജവും കരുത്തും ഉന്നതമായ രാഷ്ട്രീയവും പേറുന്ന പ്രതിഭകൾക്കും സോവിയറ്റ് തിരിച്ചടികൾക്കും ഒക്കെപ്പുറമെ, സായുധസമരങ്ങൾക്ക് എന്നും പ്രതികരണങ്ങൾ ചൊരിയുന്ന, അത്ഭുതങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ തലതൊട്ടപ്പന്മാരായിരുന്നു സോവിയറ്റ് പ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഏറെയും പ്രതിഫലിപ്പിച്ച ഒരു നേതാവ് - എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാർ. ഇന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശിഷ്ട വ്യക്തിത്വത്തിനു മേൽ വലിയൊരു ചരിത്രമെഴുതപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ജീവിതത്തിൽ പലവിധ അനുభవങ്ങളിലൂടെ, തടസ്സങ്ങൾ നിറഞ്ഞ പല ഘട്ടങ്ങളിലൂടെയും കടന്നുപോയും പ്രതിസന്ധികളുണ്ടാക്കിയ മുകളിലേക്കുള്ള വളർച്ച വിസ്മയകരമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിൽ വിഭജിക്കപ്പെട്ട വിചാരങ്ങളിലൊന്നുമില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസ്ഥാനം വളർന്നുവന്നത്, അതിൽ പ്രധാനിയായിരുന്നു എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാർ. എണ്ണമറ്റയിടങ്ങളിലേക്കും വീടു, ആൾക്കൂട്ടത്തിലേക്ക് സന്ദേശങ്ങൾ സാധ്യമാക്കുന്ന രീതിയും, രാഷ്ട്രീയ സഹപ്രവർത്തകരുടേയും സഹയാത്രികരുടെയും വിചാരങ്ങളിലൂടെയുള്ള വിസ്മയവുമാണ് അദ്ദേഹം പകർന്നു നൽകിയത്.

പ്രകൃതി ഗാന്ധിജി

വിശ്വമഹാത്മാവായിരുന്നു എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാർ എന്ന് തന്നെയല്ല, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രകൃതിസ്നേഹവും പ്രകൃതിയെക്കുറിച്ചുള്ള കാഴ്ചപ്പാടുകളും വിസ്മയകരമായിരുന്നു. ആഴക്കടലിനെയുംപോലെ, സമുദ്രസഞ്ചാരത്തിന്റെ തടസ്സങ്ങളിൽനിന്നും സ്വതന്ത്രമാക്കപ്പെട്ട ഗാന്ധിയൻ പരിസ്ഥിതി, മനുഷ്യസ്നേഹവും, പൊതു സോഷ്യലിസ്റ്റ്ചിന്തകളും വീരേന്ദ്രകുമാർ ഗാന്ധിജിയെക്കുറിച്ച് രേഖപ്പെടുത്തിയ പുസ്തകങ്ങളിലുണ്ട്. അവസാനശ്വാസത്തിൽപ്പോലും ഗാന്ധിജിയെക്കുറിച്ചാണ് അദ്ദേഹം കുറിച്ചിരുന്നത്. പ്രകൃതിയെ അഗാധമായി സ്നേഹിക്കുകയും കൈകാര്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്തതിലൂടെ പഠിച്ചെടുത്തതാണ് രാഷ്ട്രീയപരമായ അല്ലെങ്കിൽ രാഷ്ട്രീയസമരം എന്നപോലെ പ്രകൃതിയിലും വീരേന്ദ്രകുമാർ തന്റെ വ്യക്തിത്വവും ചിന്തകളും, തന്റേതായ ലോകവും രൂപപ്പെടുത്തിയെടുത്തത്.

പ്രകൃതിയെക്കുറിച്ച് ആഴത്തിലുള്ള പാരമ്പര്യമുണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്. നാളെയുടെ നിലനിൽപ്പിനായുള്ള ആശങ്കയാണ് ഞാൻ കണ്ടത്. ഇവയൊക്കെയാണ് എൻ. വിരേന്ദ്രകുമാറിന്റെ ലോകത്തെ സമഗ്രമായി അനുസരിക്കുന്ന പ്രകൃതിബോധത്തിലേക്ക് എത്തിച്ചത്. എന്നാൽ, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ശാസ്ത്രജ്ഞർക്കും പരിസ്ഥിതിവാദികൾക്കുമൊപ്പം വീരേന്ദ്രകുമാർ സഞ്ചരിച്ചു.

രാഷ്ട്രീയത്തിൽനിന്ന് ഭിന്നമായ അദ്ധ്യായമാണ് പ്രകൃതിയുടേതും, പരിസ്ഥിതിയുടേതും എന്ന് സ്ഥാപിച്ചെടുത്തതിലൂടെയാണ് വീരേന്ദ്രകുമാർ, പ്രകൃതിസംരക്ഷണത്തിലും ഗാന്ധിയൻ ആശയങ്ങളിലും ജനങ്ങളെ ബോധവത്കരിച്ചത്. അദ്ദേഹം സംസാരിച്ചപ്പോൾ, ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിന് ചുറ്റും നിൽക്കുമായിരുന്നു. പക്ഷേ, അതൊന്നും രാഷ്ട്രീയത്തിലില്ലായിരുന്നു, സാഹിത്യത്തിലായിരുന്നു. ആഴത്തിലുള്ള ചിന്തയായിരുന്നു അപ്പോഴൊക്കെയും അദ്ദേഹത്തിന്. വീരേന്ദ്രകുമാർ തന്റേതായ വൈജ്ഞാനികരംഗത്ത് സമാന്തരചിന്തകൾ കൊണ്ട് കുതിച്ചുയരുകയായിരുന്നു. പ്രകൃതിയെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സന്ദേശങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചാൽത്തന്നെ വ്യക്തമാകും, പ്രകൃതി പഠനത്തെക്കുറിച്ച്, "അക്ഷരങ്ങളും കുത്തുകളും, നീളത്തിലുള്ള പല ആഖ്യാനങ്ങളും സമന്വയിക്കുന്നില്ല. കൈകൾ കൈകോർത്തു പിടിച്ച് പോയാൽ പ്രകൃതിയില്ലാതാകും. നാളെകളിൽ, ശാസ്ത്രം നമ്മുടെ സമഗ്രതയെ പുനഃക്രമീകരിക്കാം. കുടിവെള്ളത്തിന്റെ വിഷയം തടയാൻ ഒന്നുമില്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ നമ്മൾ സമരം ചെയ്യേണ്ടിവരും" -അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഗാന്ധിയൻ ചിന്ത, അതിലുപരി അത് പ്രകൃതിയുടെ സ്വഭാവികതയ്ക്കുവേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടമായിരുന്നു.

പുസ്തകങ്ങൾ, പിന്നെയും പുസ്തകങ്ങൾ

ഈ മനുഷ്യൻ എത്രമാത്രമാണ് യാത്രകളും പുസ്തകങ്ങളും കൊണ്ട് പങ്കുവെച്ചത്. ആകാശത്തോളം വലുതും, അവിസ്മരണീയവുമായ അനുഭവങ്ങൾ അത് ഓരോ യാത്രാവിവരണത്തിലും, ലേഖനത്തിലും വീരേന്ദ്രകുമാർ അടയാളപ്പെടുത്തി. അത്രയും വിജ്ഞാനപ്രദവും വ്യത്യസ്തവുമായ അറിവുകളിലേക്ക് എത്തുന്നതായിരുന്നു ഓരോ യാത്രാവിവരണങ്ങളിലും സമാഹരിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആശയങ്ങളും അനുഭവങ്ങളും.

വീരേന്ദ്രകുമാറിനൊപ്പമുള്ള യാത്രകൾ വലിയ അനുഭവങ്ങളാണ്. ഒരിക്കൽ കൊച്ചിയിൽനിന്ന് ഡൽഹിയിലേക്കുള്ള യാത്ര വേളയിലായിരുന്നു ആ അവിസ്മരണീയ യാത്രാനുഭവം. പുസ്തകങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുകയും, അത്ഭുതത്തിന്റെ അരികുകളിലേക്ക് പോവുകയും ചെയ്തു. സുദീർഘമായ യാത്രാവേളയിൽ അദ്ദേഹം പുസ്തകങ്ങളെ കുറിച്ചും, അതിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്ന പുസ്തകങ്ങളും, അതിന്റെ പോരായ്മകളെയും പേരെടുത്തു പറഞ്ഞ് കുറിച്ചു. അങ്ങനെ ഞാൻ വായിച്ച പുസ്തകങ്ങൾ പലതും എനിക്ക് കൈമാറുകയും തുടർന്ന് ഒട്ടനവധി കണ്ടെത്തലുകൾ ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തതിനെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചു. അത്യപൂർവ സന്ദർഭങ്ങളിൽ പുസ്തകങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുകയും, എനിക്ക് വളരെ ഇഷ്ടപ്പെട്ട പുസ്തകം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി വായിക്കാൻ പറയുകയും ചെയ്യുന്ന ആ രീതി ഞാൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന് വലിയ അത്ഭുതമാണ് ഉളവാക്കിയത്. വിജ്ഞാനവും കാഴ്ചപ്പാടുകളും സമന്വയിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് പുസ്തകങ്ങളെ കുറിച്ച് ദീർഘവീക്ഷണം നടത്തിയ ബന്ധമായിരുന്നു.

ഫാസിസത്തിന്റെ വിമർശകൻ

ഏകാധിപത്യങ്ങളെയും ഫാസിസത്തെയും തുറന്നെതിർത്ത നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം. "ഫാസിസത്തിന് ഒരൊറ്റ ലക്ഷ്യമേയുള്ളൂ," എന്ന പ്രസംഗത്തിൽ ഉന്നയിക്കപ്പെട്ട കാര്യങ്ങളിൽ പ്രകടനപരമായ കാര്യങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് സുദീർഘമായ ചോദ്യങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചതും ഇന്നും ഉള്ളിൽ ഒരു നെരിപ്പോടായി കിടക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസംഗങ്ങൾ, പ്രസംഗ ശൈലി അതൊക്കെ ഞാൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞത് വീരേന്ദ്രകുമാറിലൂടെയാണ്. സംസ്കാരത്തെ പിടിച്ചുലയ്ക്കുന്ന അവസ്ഥകളിൽ, സമൂഹത്തെ, അസമത്വമുള്ള വാദങ്ങളെ, ശരിയായ രാഷ്ട്രീയവും സുതാര്യതയും ഇല്ലാതാക്കുന്ന ചിന്തകളും കാഴ്ചപ്പാടുകളും, എല്ലാം മാറ്റിമറിക്കാൻ പോന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ.

അദ്ദേഹത്തെ പോലെ എഴുതാൻ, സംസാരിക്കാൻ കഴിവുള്ളവർ എത്രപേരുണ്ട് എന്ന ചോദ്യം പരസ്യമായി ചോദിക്കുകയും ചെയ്യപ്പെടേണ്ട ഒന്നാണ്. പറയുക മാത്രമല്ല ചെയ്യുക കൂടിയാണ് പലപ്പോഴും അദ്ദേഹം ചെയ്തത്. വായനക്കാരെ കൂടെക്കൂട്ടുന്നതിൽ വളരെയധികം താല്പര്യമുള്ള ആളായിരുന്നു അദ്ദേഹം. സംസാരിക്കുമ്പോൾ കേട്ടിരിക്കുന്നവരുടെ മുന്നിലേക്ക് വരുന്നത് തന്റെ ചിന്തകൾ മാത്രമായിരുന്നില്ല, ആ ചിന്തകളിലൊളിഞ്ഞിരുന്ന ഉൾക്കാഴ്ച കൂടിയായിരുന്നു. അതാണ് വീരേന്ദ്രകുമാർ എന്ന പ്രതിഭാശാലി - ഒരു പ്രദേശത്തിന്റെ അതിരുകൾക്കപ്പുറത്ത് വളർന്ന രാഷ്ട്രീയം, സാംസ്കാരികം, സാഹിത്യം, മാധ്യമം, ചരിത്രം, പ്രകൃതി, സായുധകലാപങ്ങൾ തുടങ്ങി വിവിധ മേഖലകളിൽ എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാർ സഞ്ചരിച്ചുവെന്ന് ഉറപ്പിച്ചു പറയാൻ കഴിയും. എല്ലാ അർത്ഥത്തിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വലിയ സാന്നിധ്യം മലയാളത്തിന്റെ ചിന്താമണ്ഡലത്തിൽ സ്ഥിരപ്രതിഷ്ഠ നേടിയ എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാർ, പേരുപോലെതന്നെ എല്ലാ രംഗത്തും വീരനായ വ്യക്തിയാണ്.

ഇന്ന് എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാറിന്റെ 90-ാം ജന്മദിനം