ഗുരുദേവ്ശ്രീശ്രീരവിശങ്കർജിയുടെ ചിന്തകളിൽ…പുഞ്ചിരിയിലേക്കുള്ള ഒരു മടക്കയാത്ര

ജീവിതം മുന്നോട്ടുപോകുമ്പോൾ ചില ചോദ്യങ്ങൾ നമ്മെ പിന്നിലേക്ക് തിരിഞ്ഞുനോക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കും. ഞാൻ ആരാണ്? എന്തിനാണ് ഞാൻ ജീവിക്കുന്നത്? ഈ ജീവിതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥമെന്താണ്? — പുറത്തുള്ള ലോകത്തിന്റെ തിരക്കിനിടയിൽ ഉള്ളിൽ ഉയരുന്ന ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങളാണ് പലപ്പോഴും ആത്മാന്വേഷണത്തിന്റെ തുടക്കം.

ഗുരുദേവ് ശ്രീ ശ്രീ രവിശങ്കറിന്റെ ചിന്തകളിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ ആത്മീയത ജീവിതത്തിൽനിന്നുള്ള ഒളിച്ചോട്ടമല്ലെന്ന് തിരിച്ചറിയാം. ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ ഉയർച്ചതാഴ്ചകളെയും സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ട്, അതിനിടയിലും ഉള്ളിലെ സമാധാനം കണ്ടെത്താനുള്ള വഴിയാണത്. പുറംലോകത്തെ മാറ്റുന്നതിനേക്കാൾ ആദ്യം സ്വന്തം മനസ്സിനെയാണ് തിരിച്ചറിയേണ്ടതെന്ന ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ.

ജീവിതത്തിൽ ദുഃഖമുണ്ടാകും. പരാജയങ്ങളുണ്ടാകും. പ്രതീക്ഷിക്കാത്ത തിരിച്ചടികളുണ്ടാകും. ചിലപ്പോൾ നമ്മൾ ഏറ്റവും വിശ്വസിച്ച വഴികൾ തന്നെ അടഞ്ഞുപോകും. എന്നാൽ അതൊന്നും ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനമല്ല. വീണുപോയാലും വീണ്ടും എഴുന്നേൽക്കാനും, വേദനയ്ക്കിടയിലും പുഞ്ചിരി നിലനിർത്താനും കഴിയുക—അതിലാണ് ജീവിതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ശക്തി.

ഒരു കുഞ്ഞിന്റെ പുഞ്ചിരിക്ക് പ്രത്യേക കാരണമൊന്നും ആവശ്യമില്ല. എന്നാൽ വളരുന്നതിനനുസരിച്ച് മനുഷ്യന്റെ പുഞ്ചിരി ചിന്തകളുടെയും ആശങ്കകളുടെയും ഭാരത്തിനടിയിൽ മങ്ങിപ്പോകുന്നു. ജീവിതത്തിന്റെ തിരക്കുകൾക്കിടയിൽ നാം നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നത് പലപ്പോഴും മറ്റൊന്നുമല്ല—നമ്മുടെ സ്വാഭാവികമായ ആനന്ദമാണ്.

ആ നഷ്ടപ്പെട്ട പുഞ്ചിരിയെ തിരിച്ചുപിടിക്കാനുള്ള യാത്രയാണ് ആത്മീയത.

ഇന്നത്തെ മനുഷ്യൻ നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പ്രശ്നങ്ങളിലൊന്നാണ് സമ്മർദ്ദം. കൂടുതൽ നേടണം, കൂടുതൽ സമ്പാദിക്കണം, വിജയിക്കണം, മറ്റുള്ളവരെക്കാൾ മുന്നിലെത്തണം എന്ന നിരന്തരമായ ഓട്ടം മനസ്സിന് വിശ്രമം നിഷേധിക്കുന്നു. സമയം വർധിക്കുന്നില്ല; എന്നാൽ ആവശ്യങ്ങൾ വർധിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു.

ഇവിടെയാണ് ധ്യാനത്തിന്റെയും ശ്വസനത്തിന്റെയും പ്രസക്തി.

ശരീരത്തിന് വിശ്രമം ആവശ്യമുള്ളതുപോലെ മനസ്സിനും വിശ്രമം വേണം. കുറച്ചുനേരം സ്വന്തം ശ്വാസത്തിലേക്കും ചിന്തകളിലേക്കും ശ്രദ്ധ തിരിക്കുമ്പോൾ മനസ്സിലെ സംഘർഷം പതുക്കെ അകലുന്നു. നിശ്ശബ്ദതയിൽ കഴിയുമ്പോഴാണ് ഉള്ളിൽനിന്നുയരുന്ന സൂക്ഷ്മമായ ശബ്ദം കേൾക്കാൻ കഴിയുന്നത്.

അത് അന്തർബോധമാണ്.

പലപ്പോഴും പുറത്തുനിന്നുള്ള നൂറ് അഭിപ്രായങ്ങളേക്കാൾ വ്യക്തമായിരിക്കും ഉള്ളിൽനിന്നുള്ള ആ ഒരു ശബ്ദം. എന്നാൽ മനസ്സ് ഭയത്തിലും സമ്മർദ്ദത്തിലും നിറഞ്ഞിരിക്കുമ്പോൾ അതിനെ കേൾക്കാൻ കഴിയില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ആത്മീയമായ ജീവിതം ആദ്യം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത് മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കുക എന്നതാണ്.

ഭയത്തിന്റെ കാര്യത്തിലും ഇതുതന്നെയാണ് സത്യം.

ലോകത്തെ അന്യമായി കാണുമ്പോഴാണ് ഭയം വളരുന്നത്. എല്ലാം തനിക്കെതിരാണെന്ന തോന്നൽ ശക്തമാകുമ്പോൾ ഏകാന്തതയും അസുരക്ഷിതത്വവും മനസ്സിൽ വേരുറപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ ജീവിതത്തോടും മനുഷ്യരോടും പ്രകൃതിയോടും ഒരു ആത്മബന്ധം അനുഭവിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ ഭയത്തിന്റെ ശക്തി കുറയുന്നു.

വിശ്വാസം ജനിക്കുന്നത് അവിടെയാണ്.

അതുപോലെതന്നെ കോപവും മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ഭാഗമാണ്. പക്ഷേ മറ്റൊരാൾ ചെയ്ത തെറ്റിന്റെ പേരിൽ ആ കോപം മനസ്സിൽ ദീർഘകാലം സൂക്ഷിക്കുന്നത് ഒടുവിൽ നമ്മെത്തന്നെയാണ് വേദനിപ്പിക്കുന്നത്.

മറ്റൊരാൾ നമ്മോട് തെറ്റ് ചെയ്തു. നമുക്ക് കോപം വന്നു. അത്രയുമാകട്ടെ. ആ കോപത്തെ വർഷങ്ങളോളം ചുമന്നുനടക്കേണ്ടതുണ്ടോ?

കോപം വെള്ളത്തിൽ വരച്ച വരപോലെ ആയിരിക്കണം—വരട്ടെ, പക്ഷേ നിലനിൽക്കരുത്.

ജീവിതത്തിൽ ഭാഗ്യത്തിനും പരിശ്രമത്തിനും അതിന്റേതായ സ്ഥാനമുണ്ട്. എന്നാൽ ഭാഗ്യത്തെ കാത്തിരുന്നുകൊണ്ട് ജീവിതത്തെ നിശ്ചലമാക്കാനാവില്ല. മഴ പെയ്യുന്നത് നമ്മുടെ കൈകളിലല്ല; പക്ഷേ മഴയിൽ നാം എങ്ങനെ നടക്കണമെന്ന് തീരുമാനിക്കാൻ കഴിയുന്നത് നമ്മുടെ കൈകളിലാണ്.

അതുകൊണ്ട് പരിശ്രമിക്കുക. കഴിയുന്നതിന്റെ പരമാവധി ചെയ്യുക. അതോടൊപ്പം, തനിക്കായി ഏറ്റവും നല്ലത് സംഭവിക്കുമെന്ന വിശ്വാസവും കൈവിടാതിരിക്കുക.

പരിശ്രമം മനുഷ്യന്റെ കൈകളിലാണ്; ഫലം കാലത്തിന്റെ കൈകളിൽ.

പരാജയവും ഇതേ കാഴ്ചപ്പാടോടെ കാണണം. ഒരു വാതിൽ അടഞ്ഞാൽ എല്ലാ വാതിലുകളും അടഞ്ഞുവെന്ന് കരുതേണ്ടതില്ല. ജീവിതത്തിൽ പലപ്പോഴും ഒരു നഷ്ടം മറ്റൊരു സാധ്യതയുടെ വാതിൽ തുറക്കാറുണ്ട്.

ഇന്നത്തെ ഇരുട്ട് നാളെയുടെ വെളിച്ചത്തെ ഇല്ലാതാക്കുന്നില്ല.

ജീവിതം ഒരു നദിപോലെയാണ്. നദി പഴയതാണ്; എന്നാൽ അതിലൂടെ ഒഴുകുന്ന വെള്ളം ഓരോ നിമിഷവും പുതുതാണ്. മനുഷ്യജീവിതവും അങ്ങനെതന്നെ. ഇന്നലത്തെ നമ്മൾ ഇന്നത്തെ നമ്മളല്ല. നാളെ വീണ്ടും മറ്റൊരാളായി മാറും.

മാറ്റത്തെ ഭയക്കാതെ സ്വീകരിക്കുക—ജീവിതത്തിന്റെ സ്വാഭാവികത അതിലാണ്.

ശാസ്ത്രവും ആത്മീയതയും തമ്മിലും അകലം കാണേണ്ടതില്ല. പുറംലോകത്തെ അന്വേഷിക്കുന്നതാണ് ശാസ്ത്രമെങ്കിൽ, ഉള്ളിലെ ലോകത്തെ അന്വേഷിക്കുന്നതാണ് ആത്മീയത. ഒന്നിലൂടെ പ്രപഞ്ചത്തെ അറിയാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ മറ്റൊന്നിലൂടെ സ്വയം അറിയാനുള്ള യാത്രയാണ് നടക്കുന്നത്.

അവസാനം ചോദ്യം വീണ്ടും നമ്മിലേക്കുതന്നെ മടങ്ങിവരുന്നു:

“ഞാൻ ആരാണ്?”

സ്വയം അറിയാതെ ലോകത്തെ അറിയാനുള്ള ശ്രമം എത്രത്തോളം പൂർണമാകും?

നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു വലിയ ശക്തിയുണ്ടെന്ന തിരിച്ചറിവിലേക്കാണ് ആത്മീയത നമ്മെ നയിക്കുന്നത്. അതിനെ ദൈവമെന്ന് വിളിക്കാം, ആത്മാവെന്ന് വിളിക്കാം, ആത്മബലമെന്ന് വിളിക്കാം. പേരിനേക്കാൾ പ്രധാനപ്പെട്ടത് ആ ശക്തിയെ അനുഭവിക്കുക എന്നതാണ്.

ആ തിരിച്ചറിവ് ജീവിതത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടുതന്നെ മാറ്റുന്നു.

വിജയത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള ഓട്ടം അർത്ഥത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള അന്വേഷണമായി മാറുന്നു. സ്വന്തമാക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം പങ്കുവയ്ക്കാനുള്ള മനസ്സായി മാറുന്നു. ഭയത്തിന്റെ സ്ഥാനത്ത് വിശ്വാസവും അസ്വസ്ഥതയുടെ സ്ഥാനത്ത് സമാധാനവും എത്തുന്നു.

അപ്പോൾ ജീവിതത്തിന്റെ വിജയവും പുതിയൊരു അർത്ഥം നേടുന്നു.

എത്ര പണം സമ്പാദിച്ചു എന്നതല്ല മാത്രം ചോദ്യം.

എത്ര ഉയരത്തിലെത്തി എന്നതുമല്ല.

എത്രമാത്രം സ്നേഹിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു, എത്രമാത്രം കരുണ കാണിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു, എത്രമാത്രം ഉള്ളിൽ സമാധാനം കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞു—അതാണ് ജീവിതത്തിന്റെ ആഴമുള്ള അളവുകോൽ.

യുവതലമുറയോട് ഗുരുദേവ് ശ്രീ ശ്രീ രവിശങ്കറിന്റെ ചിന്തകൾ നൽകുന്ന സന്ദേശവും അതുകൊണ്ടുതന്നെ ലളിതമാണ്: ലക്ഷ്യബോധത്തോടെ ജീവിക്കുക. ധ്യാനത്തിനും ശ്വസനത്തിനും ജീവിതത്തിൽ ഇടം നൽകുക. മറ്റുള്ളവരോട് കരുണ പുലർത്തുക. മാറ്റത്തെ സ്വീകരിക്കുക. ഏറ്റവും പ്രധാനമായി, സ്വന്തം ഉള്ളിലെ ശക്തിയെ തിരിച്ചറിയുക.

അപ്പോൾ ജീവിതം ഒരു ഭാരമായി തോന്നുകയില്ല.

നാം പുറത്തൊക്കെ അന്വേഷിക്കുന്ന സമാധാനം പലപ്പോഴും നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ തന്നെയുണ്ട്. അതിലേക്കെത്താൻ വേണ്ടത് കുറച്ചുനേരത്തെ നിശ്ശബ്ദത മാത്രം.

ആ നിശ്ശബ്ദതയിൽ ഒരുപക്ഷേ നമുക്ക് വീണ്ടും കേൾക്കാനാകും—കാലത്തിന്റെ തിരക്കുകളിൽ എവിടെയോ നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ ആ കുഞ്ഞിന്റെ പുഞ്ചിരി.

ആ പുഞ്ചിരിയിലേക്കുള്ള മടക്കയാത്ര തന്നെയാകാം ആത്മീയത.

ഗുരുദേവ് ശ്രീ ശ്രീ രവിശങ്കറിന്റെ ചിന്തകൾ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത് ഒടുവിൽ ഇതാണ്:

വീണാലും എഴുന്നേൽക്കുക.

വേദനിച്ചാലും പുഞ്ചിരിക്കുക.

ഭയപ്പെട്ടാലും മുന്നോട്ടുപോകുക.

നിശ്ശബ്ദതയിൽ സ്വന്തം ഉള്ളിലെ ശബ്ദം കേൾക്കുക.

കാരണം ജീവിതം നമ്മെ തോൽപ്പിക്കാനുള്ളതല്ല—

നമ്മിലെ നമ്മെ തിരിച്ചറിയിക്കാനുള്ളതാണ്.

— ഗുരുദേവ് ശ്രീ ശ്രീ രവിശങ്കറിന്റെ ചിന്തകളെ ആസ്പദമാക്കി